Tien Organisatieadvies heeft in opdracht van VSG (in opdracht van VWS) een onderzoek uitgevoerd om de samenwerking tussen sport en onderwijs rond huisvesting en gebruik van accommodaties te verbeteren. In samenwerking met Ruimte-OK, kennispartner van OCW en de Onderwijsraad, brengen we beide perspectieven samen. Tijdens deze workshop presenteren we hoe je structureel verbeteringen kunt doorvoeren. We laten zien waar het nu goed gaat, waar niet, én wat jij morgen al kunt doen. Jouw input is onmisbaar om dit vraagstuk verder te brengen.

Sportcomplex 1574 in Leiden opende in oktober 2023 als moderne vervanger van twee verouderde hallen en biedt een multifunctionele thuisbasis aan topsport, breedtesport, onderwijs en een sportmedisch centrum. In deze sessie krijgen deelnemers inzicht in de uitdagingen, beleids- en ontwerpkeuzes en samenwerkingen die hebben geleid tot dit toekomstgerichte sportcomplex. We laten zien hoe Leiden functionaliteit, duurzaamheid en intensief gebruik wist te combineren. Daarnaast delen we ervaringen uit de praktijk: welke knelpunten zijn we in de weg ernaartoe tegengekomen en hoe zijn deze opgelost, voldoet het gebouw aan de verwachtingen en hoe ervaren de verschillende gebruikers het nieuwe complex? De sessie biedt waardevolle lessen voor gemeenten die zelf een sportaccommodatie willen (her)ontwikkelen.

Bij Sportpark Zuid in Aalten krijgt duurzaamheid een brede betekenis, met sociale verbondenheid als uitgangspunt. Dit open en vitale sportpark laat zien hoe sportaccommodaties kunnen uitgroeien tot ontmoetingsplekken voor de hele gemeenschap. Met slimme keuzes in beheer, circulariteit en vrijwilligersontlasting wordt duurzaamheid tastbaar in de praktijk. Daarnaast speelt sociale inclusie een centrale rol, met activiteiten voor jong en oud en samenwerkingen met maatschappelijke partners. De casus laat zien hoe sport, ontmoeten en zorg voor elkaar samenkomen op één plek. Een inspirerend voorbeeld van sociale duurzaamheid als motor voor een toekomstbestendig sportpark.

Multifunctionele (sport)accommodaties zijn populair bij gemeenten. Gedreven door visie, ruimtegebrek en/of overschot en economische druk groeit de wens om maatschappelijke functies te bundelen. Maar zijn de verwachtingen rondom het combineren van sport, onderwijs, zorg en cultuur realistisch? In deze sessie bespreken we de kansen én valkuilen van multifunctioneel gebruik. Wanneer werkt multifunctioneel gebruik écht en wanneer niet? Aan de hand van o.a. MFA de Tirrel gaan we hierover met elkaar in gesprek. De Tirrel is een nieuw multifunctioneel gebouw van meer dan 12.000 m² in Winsum. Ze noemen zich een minisamenleving en bewust geen MFA. In het gebouw zitten scholen, kinderopvang, (sociaal maatschappelijke) bedrijven, een verzorgingstehuis én een sporthal + gymzaal. In deze sessie krijgen deelnemers inzicht in wat er nodig is om multifunctionele concepten van beleidsidee naar succesvolle praktijk te brengen.

Vanaf 1 januari 2026 geldt een verplichte certificering voor alle nieuwe op te leveren binnensportaccommodaties. Deze verplichting maakt deel uit van het vernieuwde kwaliteitszorgsysteem op Sportinfrastructuur.nl, met actuele voorschriften en procedures. De vernieuwde voorschriften omvatten bouwvoorschriften, sporttechnische eisen en geactualiseerde productenlijsten. Ook de eisen aan speeloppervlakken en sportvloeren zijn herzien, met een nieuwe klasse‑indeling volgens Europese normering. Via een overgangsregeling blijven de voorschriften gelden die van kracht zijn bij contractondertekening. Pim en Jeroen nemen je mee in de veranderde situatie en de kansen die het biedt. Ook laten ze de belangrijkste verschillen zien tussen oud en nieuw.

Naast dit certificaat voor nieuwe binnensportaccommodaties bestaat ook het reeds bestaande VSG certificaat sporthallen. Met dit certificaat kunnen exploitanten van sporthallen, gymnastieklokalen en sportzalen aan hun gebruikers laten zien dat er aan een bepaald kwaliteitsniveau voldaan wordt.

Vroeger was de ambtenaar sportzaken dé spin in het sportweb. In veel gemeenten hebben beleidsambtenaren een veel breder takenpakket. Er komen (daarom?) steeds meer gemeentelijke sportbedrijven die beheer en exploitatie verzorgen. Maar zijn zij daarmee ook de opvolger van de vroegere sportambtenaar? En welke randvoorwaarden werken voor Sportbedrijven nu juist wel of niet voor een bevredigende samenwerking met de gemeente? Een praktijk verhaal.

Gemeenten staan in tijden van lokale bezuinigingen vaak stil bij het uitbesteden van beheer en taken aan sportverenigingen. Dit kan kansen bieden, maar brengt ook nieuwe verantwoordelijkheden met zich mee. Tegelijkertijd hebben veel verenigingen te maken met stijgende kosten en een afname van vrijwilligers. Is privatisering van beheer of zelfs eigendom in deze context nog een haalbare en verstandige keuze? In deze informatiesessie verkennen we de afwegingen, dilemma’s en ervaringen uit de praktijk.

Na het besluit tot het oprichten van een Sportbedrijf begint het werk. Dat duurt circa een heel kalenderjaar. Ga met ons de uitdaging aan om in een uur tijd een Sportbedrijf op te richten. We nemen je mee in de belangrijkste juridische, financiële en praktische vragen waar gemeenten bij deze opgave tegenaan lopen. Denk aan de overeenkomsten die nodig zijn, de vereiste governance en het verdelen van de financiële risico’s. Met voorbeelden uit de praktijk van gemeenten en sportbedrijven. Na één uur weet je waar op te letten en kun je goed voorbereid van start.

De leefomgeving heeft grote invloed op de gezondheid van mensen die er wonen, werken en leven. Ingrepen in de openbare ruimte zijn niet eenvoudig vanwege de hoeveelheid eisen en wensen van bestuurders, ontwerpers en belanghebbenden. In deze bijeenkomst gaan deelnemers in groepen aan de slag om een bestaande wijk te (her)ontwerpen met een maquette.

Deze sessie maakt onderdeel uit van hetzelfde thema dat in twee varianten wordt aangeboden, maar verschilt in insteek: Variant 1 biedt verdieping en inzichten, terwijl deze sessie (Variant 2) gericht is op praktische toepassing.

De leefomgeving heeft grote invloed op de gezondheid van mensen die er wonen, werken en leven. Het RIVM heeft onlangs concrete, meetbare vuistregels ontwikkeld voor bewegen, groen en ontmoeten om gezondheid een stevigere plek te geven in ruimtelijke plannen. Tijdens deze bijeenkomst gaan we in op de onderbouwing van de vuistregels en over de toepassing ervan. Kenniscentrum Sport & Bewegen heeft daarvoor een inrichtingskader ontwikkeld dat vuistregels koppelt aan bouwstenen en ontwerpprincipes. Speciale aandacht is er voor een inclusieve beweegvriendelijke omgeving waar iedereen zich prettig en vrij voelt om te bewegen en te verblijven in de openbare ruimte.

Deze sessie maakt onderdeel uit van hetzelfde thema dat in twee varianten wordt aangeboden, maar verschilt in insteek: Deze sessie (Variant 1) biedt verdieping en inzichten, terwijl Variant 2 gericht is op praktische toepassing.

Tijdens deze informatiesessie staat de aanpak Ruimte voor Sport in Tilburg centraal, gebaseerd op recent onderzoek van het Mulier Instituut. Je krijgt inzicht in de belangrijkste uitkomsten rond vraag en aanbod van sportaccommodaties, nu en in de toekomst. Gemeente Tilburg laat zien hoe deze onderzoeksresultaten zijn vertaald naar concrete beleidskeuzes en uitvoering. De focus ligt op de stap van analyse naar afweging: hoe onderbouw je investeringen en prioriteiten met onderzoek? De sessie is praktijkgericht en biedt inspiratie en waardevolle handvatten voor andere gemeenten.

Sportaccommodaties zijn onmisbaar voor gezondheid, ontmoeting en leefbaarheid. Tegelijkertijd staan gemeenten voor grote keuzes door vergrijzing, veranderend sportgedrag en een groeiende onderhouds- en verduurzamingsopgave. Hoe maak je daarin de juiste afwegingen? Tijdens deze presentatie maak je kennis met een beslisboom voor toekomstbestendig sportaccommodatiebeleid. Deze integrale aanpak brengt feiten en sociale waarde samen en ondersteunt gemeenten bij het maken van transparante, onderbouwde keuzes – in samenspraak met de omgeving. Ontdek hoe data, praktijk en dialoog samenkomen in een werkwijze die richting geeft aan complexe vraagstukken en bijdraagt aan sterke, leefbare kernen.

Door schaarste aan middelen én ruimte zijn veel gemeenten momenteel bezig met het herdefiniëren van hun vastgoed. Het slimmer gebruiken van bestaande (sport)voorzieningen levert immers meer maatschappelijk rendement op. Denk daarbij aan extra functies toevoegen, het intensiveren van de benutting door extra gebruikers of meer ruimte geven aan ondernemerschap in of op sportaccommodaties. In deze sessie worden de juridische spelregels én kaders doorgenomen waar je als gemeente rekening mee moet houden. Van Wet Markt en Overheid, mededingingsregels, omgevingsplannen tot aan het Didam-arrest.

Veel sporthallen zijn verouderd en zijn binnen nu en een aantal jaar toe aan levensduurverlengende renovatie of nieuwbouw. Dat biedt kansen om deze sportaccommodaties toekomstbestendig te maken door bijvoorbeeld rekening te houden met verduurzaming en multifunctionaliteit.

Hoe maak je als gemeente dan een goede afweging in sloop, renovatie of nieuwbouw van je verouderde binnensportaccommodaties? Dit vraagt om een zorgvuldige en integrale afweging. Om gemeenten daarin te ondersteunen, heeft ICSadviseurs in opdracht van Kenniscentrum Sport & Bewegen het ‘Afwegingskader binnensportaccommodaties’ ontwikkeld. Aan de hand van technische, functionele, maatschappelijke en financiële waarden biedt het kader inzicht in passende scenario’s. In deze sessie lichten we het afwegingskader toe en laten we zien hoe het kan helpen bij het maken van onderbouwde keuzes.

In deze presentatie zal Ronald Brouwer je meenemen in de fiscale en subsidiemogelijkheden bij nieuwbouw en verbouw van sportaccommodaties. Wat zijn de (on)mogelijkheden als de gemeente, een sport BV, een stichting of de sportvereniging opdrachtgever wordt voor een (ver)nieuwbouwproject. Wat zijn fiscale aandachtspunten bij verzelfstandiging van accommodaties, hoe optimaliseer je de btw positie? Kan overdrachtsbelasting aan de orde komen? Hoe om te gaan met investeringen in duurzaamheid? Hoe maak je optimaal gebruik van BTW besparingen, de SPUK-Sport, de BOSA en de DUMAVA?

Door toenemende droogte en aangescherpt waterbeleid moet ook de sportsector bijdragen aan waterbesparing. Hoewel het aandeel in het totale verbruik beperkt is, zijn er zichtbare en concrete kansen. Dit onderzoek laat zien dat met slimme keuzes in inrichting, techniek en beheer stappen gezet kunnen worden richting minder grondwatergebruik. Vooral bij renovatie en nieuwbouw liggen logische momenten om deze maatregelen toe te passen. Zo draagt ook de sportsector bij aan een toekomstbestendig en klimaat robuust watersysteem.

Deze inspirerende workshop gaat over het efficiënter beheren en exploiteren van sportaccommodaties met behulp van slimme data. We demonstreren hoe dashboards, sensoren en realtime monitoring een waardevol inzicht bieden in het gebruik, energieverbruik en de prestaties van gebouwen. Zo kun je ontdekken hoe datagedreven sturing niet alleen helpt om kosten te verlagen, maar bijvoorbeeld ook om de capaciteit optimaal te benutten. Daarnaast presenteren wij praktijkvoorbeelden waarin smart-buildingtoepassingen bijdragen aan een gezondere en duurzamere exploitatie van sportaccommodaties. De workshop biedt concrete handvatten voor organisaties die hun sportfaciliteiten toekomstbestendig willen maken met behulp van geavanceerde technologie.