Dossier Kunstgras en Milieu

« Terug naar Dossiers


Naast de discussies over de mogelijke gezondheidsrisico’s van het spelen op kunstgrasvelden (zie dossier Kunstgras en gezondheid) is er ook discussie ontstaan over de mogelijke milieurisico’s gepaard met het gebruik van rubberkorrels op en onder sportvelden.
Hieromtrent zijn aangiften gedaan door de koepel van milieuorganisaties, tegen gemeenten, sportclubs en bandenleveranciers.

Het standpunt van het RIVM en verdere informatie hierover vindt u in dit dossier. Vereniging Sport en Gemeenten onderhoud op dit dossier nauw contact met het RIVM, de ministeries van I&M en VWS, VNG, Milieubeheer, Inspectie Leefomgeving en Transport, Omgevingsdienst, producenten en aannemers. Wij zullen u inhoudelijk blijven informeren binnen dit dossier.

Aangifte door milieu organanisaties:

De koepel van milieuorganisaties Recycling Netwerk, een coalitie waarbij onder meer Greenpeace en Milieudefensie zijn aangesloten, heeft aangifte gedaan vanwege het gebruik van rubberkorrels op en onder sportvelden. De organisatie stelt dat sportclubs, gemeenten en bandenleveranciers strafbaar zijn, omdat het rubber zware metalen zouden lekken in de bodem. Het televisieprogramma ZEMBLA, zal op 11 oktober a.s. over de achtergronden van deze aangifte en de mogelijke milieurisico’s van het gebruik van dit rubbergranulaat een programma uitzenden.

Het Functioneel Parket van het Openbaar Ministerie bevestigt dat er aangifte is gedaan door Recycling Netwerk en de aangifte te bestuderen op aanknopingspunten voor eventueel strafrechtelijk onderzoek.

Standpunt RIVM

In 2007 heeft het RIVM een studie gedaan om antwoord te geven op de vraag hoe groot de uitloging van zink uit rubbergranulaat is en tot welke milieueffecten dit mogelijk leidt voor bodem, grond- en oppervlaktewater. De belangrijkste conclusie van de studie was dat milieunormen voor water en grondwaterkwaliteit op termijn kunnen worden overschreden. De zink-concentraties blijven ver onder de normen van drinkwaterkwaliteit. Het onderzoek is verricht met rekenmodellen. Hieronder volgt de toelichting:

Er is berekend dat het tientallen jaren duurt voordat zink het grond- of oppervlaktewater water bereikt. Zink wordt namelijk vertraagd doordat het bindt aan de lava-laag en de bodem onder het veld. Over de binding van zink aan lava was in 2007 niets bekend, daarom is uitgegaan van een worst-case aanname waarin lava géén zink bindt. Uit latere onderzoeken blijkt dat zink wel aan de lava-laag bindt en dat zou betekenen dat zink langer in de ondergrond vastgehouden wordt en minder snel het (grond) water bereikt dan in onze studie uit 2007 is beschreven. Het zou ook tientallen jaren langer duren voordat waterkwaliteitsnormen worden overschreden. Aan de geschatte maximum concentratie die zink in grond- en oppervlaktewater kan bereiken verandert echter niets. De zink-concentraties blijven ver onder de normen voor drinkwaterkwaliteit. Wij staan nog steeds achter deze conclusie. Het RIVM heeft geen nieuwe informatie over mogelijke effecten van zink uit rubbergranulaat op het milieu, stelt het RIVM.

Algemene zorgplicht

Het ministerie van IenM heeft onder andere op basis van het RIVM rapport uit 2007 beheersmaatregelen voorgesteld en de branche heeft een zorgplicht document opgesteld. Met dit document wordt invulling gegeven aan de wettelijke (algemene) zorgplicht.

De algemene zorgplicht houdt in dat iedereen voldoende zorg voor het milieu in acht moet nemen. De zorgplicht is opgenomen in het activiteitenbesluit milieubeheer. Meer informatie en vragen en antwoorden zijn te vinden op de website van Rijkswaterstaat (Bodem+).

Aanvullend onderzoek

RIVM signaleert dat er vanuit de samenleving veel vragen opgekomen zijn rond de milieuaspecten van kunstgrasvelden met rubbergranulaat. Om deze reden heeft het RIVM aan het ministerie van IenM een onderzoeksvoorstel gedaan. Hieronder vindt u een beschrijving van wat er in 2017/2018 onderzocht zal worden.

Wat gaat het RIVM onderzoeken in 2017/2018?

Het RIVM gaat onderzoek doen naar risico’s voor het milieu van rubbergranulaat op sportvelden. Dit wil het RIVM doen door metingen aan bodem, grondwater en water in de directe omgeving en door te kijken naar aanwezigheid van korrels (microplastics) in de directe omgeving van de velden. Deze informatie vergelijken we met milieukwaliteitsnormen en risicogrenzen voor de betreffende stoffen.

Het RIVM gaat de concentraties van een aantal stoffen meten bij 10 kunstgrasvelden met rubbergranulaatkorrels in Nederland. We maken bij de selectie van de velden onder meer gebruik van de informatie uit het onderzoek van het RIVM in 2016. Bij deze 10 velden nemen we monsters van grond en grondwater onder de velden en grond, oppervlaktewater en waterbodem in de directe omgeving. Stoffen die uitlogen uit de korrels op of onder het veld kunnen namelijk via het grondwater of via drainagewater in de omringende sloten terecht komen. Omdat milieubelasting ook plaats kan vinden via verspreiding van de korrels zelf, kijkt het RIVM ook naar de aanwezigheid van de korrels (microplastics) zelf in de omgeving.

Voor een totale omschrijving van het aanstaande onderzoek vanuit het RIVM zie veelgestelde vragen milieu en overige.

 


Informatie

Wij kunnen ons voorstellen dat u naar aanleiding van de uitzending en publicaties met vragen te maken kunt krijgen van de media, dan wel van gebruikers van de kunstgrasvelden in uw gemeenten. Wij zullen dit dossier waar nodig aanvullen met actuele informatie. Voetbal- en hockeyclubs kunnen bij de KNVB en KNHB terecht voor informatie en vragen. Mensen die vragen hebben over de gezondheidsaspecten kunnen de documentatie in het dossier kunstgrasvelden en gezondheid doornemen of terecht bij GGD GHOR in hun regio.